Yayınlanma: 31 Ekim 2026 - 12:28
Uzay teknolojileri alanında ABD ile rekabetini sürdüren Çin, bu kez gizemli uzay uçağıyla gündeme geldi. Uzun zamandır faaliyetleri takip edilen Shenlong isimli insansız uzay aracı, daha önce kamuoyuna yansıyan görüntülerden çok daha net bir fotoğrafla ortaya çıktı.
Söz konusu görüntü, ABD Savunma İstihbarat Ajansı‘nın (DIA) uzaydaki güvenlik tehditlerini değerlendirdiği raporda yer aldı. 2024 yılında çekilen fotoğrafın, ABD merkezli uydu görüntüleme şirketi Maxar’ın (bugünkü adıyla Vantor) WorldView-3 uydusu tarafından kaydedildiği belirtiliyor. Görüntünün en dikkat çekici tarafı ise yalnızca uzay aracının dış tasarımını göstermemesi. Shenlong’un başka bir uzay aracıyla bağlantı kurmuş halde bulunması, Çin’in yörüngedeki operasyonlarına ilişkin yeni soru işaretlerini beraberinde getirdi.
SHENLONG UZAY UÇAĞININ TASARIMI ABD’NİN X-37B ARACINI ANDIRIYOR
Paylaşılan fotoğrafta Çin‘in uzay aracının tasarımına ilişkin önemli ayrıntılar seçilebiliyor. Araçta üçgen biçimli kanatlar, açılabilir yük bölmesi kapakları ve yüksek sıcaklıklara dayanıklı koyu renkli bir ısı kalkanı bulunuyor. Arka bölümde ise enerji üretmek amacıyla kullanılan güneş panelleri yer alıyor. Bu özellikler, ABD Uzay Kuvvetleri’nin kullandığı Boeing X-37B ile benzerlik gösteriyor. Her iki araç da geleneksel roketlerle yörüngeye taşınıyor, görevlerini tamamladıktan sonra Dünya’ya geri dönebilecek şekilde tasarlanıyor.
ÇİN’İN UZAY UÇAĞI KAÇ GÖREV GERÇEKLEŞTİRDİ?
Çin’in yeniden kullanılabilir uzay aracı programı yeni değil. İlk uçuşunu Eylül 2020’de gerçekleştiren araç, sonraki yıllarda daha uzun süreli yörünge görevlerine imza attı.
2022 yılında başlayan ve yaklaşık dokuz ay süren görev, programın dikkat çeken aşamalarından biri oldu. Aralık 2023’te gerçekleştirilen başka bir görev de Eylül 2024’e kadar devam etti. Çin, Şubat 2026’da dördüncü uzay uçağı görevini başlattı. Long March 2F roketiyle gerçekleştirilen fırlatmanın ardından aracın yörüngedeki faaliyetleri devam etti.
YÖRÜNGEDEKİ UYDULARI YAKALAYIP YENİDEN BIRAKABİLİYOR
Shenlong hakkında merak uyandıran gelişmelerden biri de yörüngedeki diğer nesnelerle gerçekleştirdiği düşünülen operasyonlar. Açık kaynaklı uydu takip verilerini inceleyen astrofizikçi Jonathan McDowell’ın değerlendirmelerine göre Çin’in uzay aracı, yörüngeye bıraktığı küçük bir nesneyle daha sonra yeniden etkileşime girmiş olabilir. Haziran ayında bırakılan nesnenin takip eden aylarda tekrar yakalandığı ve yeniden serbest bırakıldığı yönünde değerlendirmeler bulunuyor. Bu tür operasyonlar, uzay teknolojileri açısından oldukça önemli. Bir uzay aracının başka bir nesneye yaklaşabilmesi, onu yakalayabilmesi veya yeniden konumlandırabilmesi; gelecekte uydu bakımı, yörüngede onarım ve uzay çöpleriyle mücadele gibi alanlarda kullanılabilir.
UZAY REKABETİNDE YENİ BİR DÖNEM Mİ BAŞLIYOR?
Çin’in uzay uçağı programı, yalnızca bilimsel araştırmalar açısından değil, ülkelerin uzaydaki stratejik kabiliyetleri bakımından da önem taşıyor. ABD Savunma İstihbarat Ajansı’nın raporunda Çin’in uydu karşıtı teknolojileri ve yönlendirilmiş enerji sistemleri geliştirme çalışmaları da ele alınıyor. Özellikle lazer tabanlı sistemlerin, gelecekte yörüngedeki uydular için potansiyel tehdit oluşturabileceği değerlendiriliyor. ABD’nin X-37B programı ve Çin’in Shenlong çalışmaları, yeniden kullanılabilir insansız uzay araçlarının ülkeler açısından neden önemli hâle geldiğini gösteriyor.